banner56

Karaman mucizesi

Uzun süre Karamanoğulları Beyliği'ne başkentlik yapan Orta Anadolu'nun bu tarihi ve şirin kenti, vatandaş-yönetici işbirliğiyle altyapısını da sağlamlaştırma yolunda. Vali Hakkı Teke, kentin kalkınmasında vatandaşın büyük katkısı olduğunu söylüyor.

Karaman mucizesi
banner60

Uzun süre Karamanoğulları Beyliği'ne başkentlik yapan Orta Anadolu'nun bu tarihi ve şirin kenti, vatandaş-yönetici işbirliğiyle altyapısını da sağlamlaştırma yolunda. Vali Hakkı Teke, kentin kalkınmasında vatandaşın büyük katkısı olduğunu söylüyor.
Türkiye'nin çiçeği burnunda illerinden Karaman, kentin dinamiklerini harekete geçirerek tüm ülkeye örnek olacak bir kalkınma modeli yarattı. Devletin yalnızca kontrol edici ve denetleyici rolünü oynadığı kalkınma modelinde özel sektör, hem fabrika kuruyor, hem de kamu yatırımlarını bir bir devreye sokuyor. Karaman Valiliği'nin önderliğinde gerçekleşen modelle halk kendi yolunun yapımında, kanalizasyonun açılmasında aktif görev alırken, hastane, okul, yurt hatta üniversite kurulması işlerini bizzat özel sektör yürütüyor.

Türkiye'nin tahıl ambarı olma özelliğini sanayileşme yönüne kaydıran Karaman, en genç illerden biri olmasına karşın özellikle gıda alanında sadece Türkiye'nin değil, dünyanın önde gelen merkezlerinden biri olmaya oynuyor.

14-15'i dünya çapında 50'ye yakın bisküvi ve şekerleme fabrikasının faaliyet yürüttüğü ilde, yılda 250 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiriliyor. Sanayileşme yönünde koşar adım ilerleyen Karaman, 2000 yılında Türkiye'nin en gelişmiş 10 ili arasına girme iddiasını taşıyor.

Öz kaynaklar
Tarihte ünlü Karamanoğlulları Beyliği'ne merkez olan Karaman, Ankara'ya değil, kendi öz kaynaklarına dayanmanın sonucunu sıfır işsizlik, hızlı sanayileşme, kişi başına düşen gelirin artması, kamu hizmetlerinin art arda yerine getirilmesi olarak gördü. 1989'da Konya'dan ayrılarak il yapılan Karaman, kısa sürede rüştünü ispatladı, dünya ölçeklerinde il olma iddiasına soyundu. Karaman Valiliği'nin önderliğinde harekete geçen halk, kendi yolunu kendisi yaparken, özel sektör hem fabrika kurdu, hem de hastane, okul, sosyal tesis, üniversite kurma işini bizzat üstlendi.

Siyaset devre dışı
Karaman Valisi Hakkı Teke'nin önderliğinde gerçekleşen kalkınma modelinde kentin tüm sorunları ortaklaşa çözüme bağlanıyor. Siyasetin en aza indirildiği, kent çıkarlarının ön planda tutulduğu Karaman'da geçen yıl 20 kilometre olarak planlanan köy yolu asfaltlaması, mıcırların halk tarafından çekilmesi ile 200 kilometreye kadar uzatılmış. Yine geçen yıl 85 köyün sorunu, hatların halk tarafından kazılması sonucu giderilmiş ve köyler suya kavuşmuş. Bunun yanı sıra yol, bina, elektrik tesisatı onarımlarında halk bizzat devreye sokulmuş.

Yine devletin 3 trilyon liralık kaynak ayırdığı Karaman'da hızla büyüyen özel sektör yalnızca geçen yıl 20 trilyon liralık yatırım gerçekleştirdi. Bu rakamın 1 trilyon liralık bölümünü hastane, okul, sosyal tesis, fakülte binası gibi hayır işlerine ayıran özel sektör, gümrük müdürlüğü, serbest bölge, organize sanayi gibi tesislerinin yapımını da kendisi üstlendi.

Kalkınma modellerinin temelinde siyasetin devre dışı bırakılmasının yattığını söyleyen Karaman Valisi Hakkı Teke, "Particilik değil, kentin çıkarları ön planda tutuluyor. Halkı topluyorum, sanayiciyi topluyorum. Neler yapılması gerektiğini konuşuyoruz. Oybirliği ile alınmayan hiçbir kararı da uygulamıyoruz" diye konuştu. Vali Teke, bir köyün kanalizasyon sorununu nasıl çözdüğünü ise şöyle aktardı:

"Bir merkez köyün sakinleri kanalizasyon sorunlarının halledilmesi için bize geldi. Oturup, konuştuk. Gidin ana hattan köyünüze kadar kanalizasyon hattını kazın dedik. Sonra alın traktörlerinizi gelin dedik. Gittiler onbeş günde kazdılar, traktörleriyle geldiler. Boruları traktörlere yükledik. Döşemesini de kendileri yaptı. Sonuçta yaklaşık 20 milyara çıkacak bir köyün kanalizasyon sorunu 300 milyon liralık boru maliyeti ile çözüldü. İşte Karaman mucizesi bu".

İşsizlik sıfır
Kentte, her geçen gün artan fabrikalar sayesinde işsizlik oranı sıfıra inmiş durumda. Araştırmalar, Karaman'da kişi başına düşen milli gelirin oranı Türkiye ortalamasının iki katına yükseldiğini gösteriyor. Valilik'ten alınan bilgiye göre kişi başına düşen milli gelir 3 bin 500 doların üstünde.

Fakültelerin inşaatlarının çeşitli şirketlere pas edilmesi ile oluşturulması düşünülen Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi'nin altyapısının tamamlanması yönünde önemli mesafeler alınmış. Yine özel sektör, kente havaalanı kurulması için Valilik ile birlikte ciddi çalışma başlatmış.

Kentte yeni projeler de bir bir devreye sokuluyor. Valilik, halkın iş sahasını genişletmek amacıyla tavukçuluk, arıcılık, dokumacılık gibi alanlarda çalışma yürütüyor. Yeni iştigal alanlarında anlaşmalı üretim mekanizmasını uygulamaya sokan Valilik, her aileye civciv, arı ve bunların altyapıları konusunda destek oluyor. Bu desteği sağlamada da özel sektör kuruluşlarından yardım alıyor.

Karaman'da yerel yönetim-özel sektör-halk kaynaşmasından doğan örnek model, kentin sanayileşmesinde de kendisini gösteriyor. Kente kurulan organize bölgesi için önce 150 dönüm arazi tahsis eden Valilik, ilginin büyük olması nedeniyle bu rakama 250 dönüm daha eklemede bulundu.

Yaklaşık 150 yeni fabrikanın devreye sokulacağı sanayi bölgesiyle birlikte kentte halen çalışan 20 bin sanayi işçisinin sayısı 50 bine çıkacak. İhracat ilk etapta 250 milyon dolardan, bir milyar dolara yükselecek.

Koyun değil bisküvi
Kentin en büyük gelir kaynağı hububat ve bisküvi üretimi. Halen bisküvide Türkiye üretiminin üçte birini karşılayan Karaman'da 15'i dünya çapında 50'ye yakın bisküvi ve şekerleme fabrikası var. Bisküvi alanında dünya çapında bir merkez olma iddiasında olan Karaman'da bulgur da en ünlü mamüller arasında. Yine 300 bin tonluk elma üretimiyle de Türkiye birincisi olan Karaman'da elma sanayiine yönelik yeni yatırımlar var. Elma suyu ve diğer yan mamüllere yönelik üretim tesisleri art arda devreye sokuluyor.

Yörenin en büyük yatırımlarından birisini de son günlerin gözde şirketlerinden Kombassan gerçekleştiriyor. 3 bin 500 nüfuslu Kazım Karabekir ilçesinde 21 fabrikadan oluşacak bir Gıda Şehri kurmak için inşaatlara başlayan Kombassan, 500 milyon dolara mal olacak merkezde bisküviden, makarnaya, dondurulmuş meyveye kadar pek çok alanda üretim yapacak.

Vali Teke, bu konuda da "Gıda Şehri en az 5 bin kişiye iş olanağı sağlayacak. 3 bin 500 nüfuslu bir kasabada işçi elbette yeterli olmayacak. Çevre illerden de işçi alacağız. Göçe yönelik önlemleri de bir bir alıyoruz. Hazine arazilerini imara açıyoruz. Bu konuda da ciddi çalışmalar var" diye konuştu.

Rüştünü ispatladı
Karamanlı vatandaş işadamlarından, işadamı da Karaman'dan memnun. Hedeflerinin elbirliği ile illerini Türkiye'nin ilk onu arasına sokmak olduğunu söyleyen sanayiciler, kent içinin yanı sıra yurt dışındaki yatırımları ile hedeflerine emin adımlarla ilerliyor.

Yılda 30 milyon dolarlık ihracata imza atan bisküvi ve çikolata üretim firması Karsa Yönetim Kurulu Başkanı Vehbi Tayyar, içerde ve yurt dışında yeni projeleri devreye sokacağını söylüyor. Hükümetlerden istediklerinin yalnızca kendilerine gölge etmemeleri olduğunu kaydeden Tayyar, "Biz kendi kendimize yetiyoruz. Yeter ki Ankara engel olmasın" diyor. Ukrayna'da bir tesisi bulunan, yurt içinde 8 firması faaliyet gösteren Tayyar, "Meyve alanına gireceğim. Makarna alanında projelerim var. Kendi işimizi görürken, bir taraftan da Karaman'ın sorunlarına eğiliyoruz. Hastane, okul, yol yapımına verdiğimiz destek bizi gururlandırıyor" diyor.

Bir diğer bisküvici Onsa, 6'sı gurbetçi on yatırımcının ortaklığında 1989 yılında faaliyete geçti. Ürettiğinin yüzde 60'ını yurt dışına satan Onsa, 25 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiriyor. Onsa'nın ortaklarından Şükrü Orhan, grup olarak çok yakında holding çatısı altında toplanacaklarını dile getirdi.

Kültür hazinesi
8 bin yıllık geçmişiyle Anadolu'nun en eski medeniyetlerine merkez olan Karaman, ilerlemesini kültür alanında da sürdürüyor. Yunus Emre, Mevlana, Piri Reis, Karamanoğlu Mehmet Bey gibi geçmişin ünlü isimlerinin yanı sıra Karamanlis gibi Yunan politikacısına da memleket olan Karaman, her yıl Mayıs ayında düzenlediği Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre'yi Anma Törenleri'ni bu yıl Dil Kurultayı olarak genişletmeyi planlıyor.

Yine Karaman Valiliği, Türkiye'nin önde gelen kültür merkezlerinden birini kurmak için harekete geçmiş. Arazisi temin edilen ve projesi hazırlanan Kültür Sitesi'nde çok sayıda konferans, tiyatro, sinema salonu, gösteri ve spor merkezleri bulunacak.

Karaman'da ayrıca devlet-vatandaş-sanayici birlikteliğinin en iyi örneklerinden biri de ortaklaşa kurulan orman oluşturuyor. Toplam 8 milyon metrekare alan üzerine kurulan ortamın yalnızca bir milyon metrekaresini Valilik ağaçlandırırken, geri kalan bölüm sanayici ve halkın çabaları ile ormanlaştırılacak.

Karaman'da 70 fabrika var
* 50'si bisküvi-çikolata-bulgur

* 8'i zirai alet ve makina

* 5'i soğuk hava tesisi

* 3 ambalaj üretim merkezi

* 1 çivi fabrikası

* 2 adet iplik ve konfeksiyon tesisi

* 1 Tekel hammadde fabrikası

İhracat'ta ilk on
(1996 yılı/bin dolar)

Saray Bisküvi    47.250

Bifa Bisküvi    30.753

Karsa Bisküvi    24.975

Onsa Bisküvi    20.520

Anı Bisküvi    6.210

Hazal Bisküvi    5.940

Afa Bisküvi    4.725

Şimşek Bisküvi    2.430

Bozkon Tekstil    2.160

Duru Bulgur    1.350

Karaman'ın kalkınma modelinden notlar...
* 1989 yılında il olan Karaman'da geçen yıl özel sektör 20 trilyon liralık yatırım yaptı.

* Bu rakamın 1 trilyon lirası ile hastane, okul, yol gibi hayır yatırımlarına harcandı.

* 20 kilometre olarak hesaplanan asfalt köy yolu projeleri, halkın yardımı ile 200 kilometreye uzatıldı.

* 85 köyün suyu ve kanalizasyonu, hatların halk tarafından kazılmasıyla kısa sürede devreye sokuldu.

* Özel sektörce yapılan gümrük Nisan'da açılacak. İşletmesini Valilik yapacak ve ayda 6 milyar lira kazanacak.

* Fabrikaların yüzde 70'i il olduktan sonra faaliyete geçti.

* Fabrikalar tam kapasite çalışıyor. İşsizlik sıfır. Kişi başına düşen gelir Türkiye'nin iki katı.

* Bisküvi alanında ihtisaslaşan kentte yılda 250 milyon dolarlık ihracat gerçekleşiyor.

* 200 bin nüfuslu Karaman'da 20 bin sanayi işçisi v

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER