banner33

TÜRKLERİN BİLİNMEYEN MİTOLOJİK TAŞI “YADA TAŞI”

Karamanoğulları Tarihi Araştırmacısı Yazar Şerafettin GÜÇ TÜRKLERİN BİLİNMEYEN MİTOLOJİK TAŞI “YADA TAŞI”

TÜRKLERİN BİLİNMEYEN MİTOLOJİK TAŞI “YADA TAŞI”
banner34

TÜRKLERİN BİLİNMEYEN MİTOLOJİK TAŞI “YADA TAŞI


Türklerin, "Yada taşı" adını verdikleri bir taşı kullanmak suretiyle, bugün anladığımız manada, yada taşı ile bir nevi sihir yaparak, yağmur yağdırdıkları bilinmektedir.

Türklerin bu taşı kullanarak, Türk tarihinin en eski devirlerinden XVIII. yüzyıl sonlarına kadar yağmur, kar ve dolu yağdırıp fırtına ve tufan çıkardıklarına dair kaynaklarda pek çok bilgi vardır. Ancak bu taş, daha çok yağmur yağdırmakta kullanıldığı için "Yağmur taşı" adıyla da bilinir.

Bu taşa Arapça yazılmış kaynaklarda, "Hacer-i metar, hacerü’l-metar, hacerü'l-berd", Farsça kaynak ve eserlerde, "Seng-i yede, seng-i metar, büzürk mühre", Moğolca'da, "Bezoar, dzada yağmurlu" isimleri kullanılmıştır.

Türkçenin çeşitli lehçe ve şivelerinde de farklı söyleniş tarzlarına rastlanır. Bunlar, "yat, yet, yada, yade, yeda, yede; cada, ced, ceda, cede, cata, cay ve sata" şeklindedir. Yağmur yağdırma ameliyesine "yada yapma", bu işi yapanlara da, "yadacı" bazen de “yagmurcu” denirdi.

“Yada” taşının menşei hakkında kaynaklarda farklı bilgiler vardır. Kimi kaynaklara göre bu taş, Tufanı müteakip “Ulu Tanrı” tarafından Nuh Peygamber'e, Türklerin atası sayılan Yafes için bir ihsan olarak verilmiştir.

Yağmur taşını, yat diye isimlendiren Kaşgarlı Mahmud,

“Bir türlü kamlık (kâhinliktir). Belli başlı taşlarla (yada taşı ile) yapılır. Böylelikle yağmur ve kar yağdırılır; rüzgâr estirilir. Bu, Türkler arasında tanınmış bir şeydir. Ben bunu Yağma ülkesinde gözümle gördüm. Orada bir yangın olmuştu, mevsim yaz idi; bu suretle kar yağdırılırdı ve Ulu Tanrı’nın izniyle yangın söndürüldü” demektedir. (Kaşkarlı Mahmut, Divan-ı Türk, III, Tercüme: Besim Altay, Ankara, 1992,s.3)

Dip not; araştırma gezilerimde Karamanoğulları Otağlarında buldum. Karamanoğlu atası Nure Sofi ve karısının bulunduğu Değirmenlik yaylarının tepelerinde, özellikle Mancınık Tepesi bölgesinde var. Hep beraber gidip toplayalım.

Şerafettin GÜÇ
Karamanoğulları Tarihi Araştırmacısı Yazar


 

banner36
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER