Karaman’ın tanınmış esnaflarından Duru Sarrafiye, Karaman’ın tarihi ve kültürel kimliğinin korunmasında kültürel yayınlarla destek veriyor. Daha önce iki kez “Fotoğraflarla Karaman” albümü yayımlayarak Karaman’ın yakın tarihine ışık tutan Duru Sarrafiye, son olarak “Karadağ’ın Gizemli Konuğu”adlı kitabı çıkardı. kitap hakkında bilgiler veren Rıza Duru;
“Sevgili Dostlarım.. Sosyal sorumluluğumuz gereği, yaptığımız diğer çalışmalar gibi, bu kitabı da sizlere sunmaktan kıvanç duymaktayım. Uzun süren çalışmalar ve araştırmalar sonucu ortaya çıkan kitabın en büyük özelliklerinden birisi, konumuz olan Gertrude Bell’e ait fotoğrafların, İngiltere Newcastle Universty’nden özel izin alınarak yayınlanması olmuştur.
Gertrude Bell ismi hepimize çok yabancı geldiği için, başlığı okuduğumuzda Karaman ile olan bağını çözebilmek için biraz düşünmemiz gerekecektir. Gertrude Bell,1878 yılında İngiltere de doğmuş, asil bir aileye mensup çok zeki bir bayandır. Ailesinin karşı çıkmasına rağmen okuyarak Arkeoloji bölümünü bitirmiş ve bütün dünya ülkelerini kapsayacak çalışmalarına başlamıştır. Çok hırslı olan bu bayan 1905 ve 1907 yıllarında Karaman’a da gelmiş, Karaman ve Karadag hakkında o döneme ait bilgileri 20 sayfa tutan günlüklerinde belirtmiş, 350’ye yakın fotoğraf ile de çok az sayıda Karaman ve Çok sayıda Karadag görüntülerini günümüze aktarmayı başarmıştır.
Gertrude Bell daha sonraları arkeolojik çalışmalara ara vermiş, İngiliz İstihbaratının verdiği görev ile Arabistan’da çalışmaya başlamıştır. Bu görevde de başarılı olmuş dünyanın en iyi casusları arasına girmiştir. Arabistanlı Lawrence’e verdiği taktiklerle Osmanlı Devletini Arabistan’dan çıkarmayı başarmış, Irak ve Arabistan’da halk kahramanı olarak anılmaya başlamıştır.
Ama 1926 yılında intihar ederek yaşamına son vermiş, sırları ve gizemi ile bu dünyadan göçüp gitmiştir. İşte bu bayan, Karaman’a iki kez gelerek, Karaman ve Karadağ’a verdiği önemi göstermiştir. Yaptığı çalışmalar arkeolojik çalışmalar gibi gözükse de, casusluk amacı olup olmadığını bilemiyoruz.
Newcastle Universite’sinden ancak 80 fotografa izin aldığımız için seçebildiklerimizi koyduğumuz bu kitapta,1870-1920 yılları arasında ki Karaman’ı, eski eserlerimiz, insanımız, ticaretimiz ve yaşamımız olarak dört bölümde incelemiş, karanlıkta kalan o döneme,çok azda olsa ışık tutmuşuzdur.Karaman’da yaşayan Ermeni, Rum, Muhacır, Tatar, Çerkez ve Arapların o yıllarda ki konumlarını, ticareti, yaşamı
Günlüklerinde de Karaman ve Karadağ’dan bol miktarda söz etmiş, bu yazılarda kitabımızın bir bölümünde sizlere aktarılmıştır.
Gertrude Bell’in önem verdiği konuların başında Karadağ gelmektedir. Senelerce seyyahların uğrak yeri haline gelen Karadağ’a verdiği önemi günlüklerinde her zaman belirten Bell, oraya duyduğu hayranlığı hiç gizlememektedir. Kitabımızın bir bölümünü de ayırdığımız Karadağ, bizlerinde önemle üzerine düşmemiz gereken bir hazine olduğunu bilmemiz gerekmektedir.1800’li yıllarda 50 ye yakın seyyah ve bilim insanının gezmeye çalıştığı Karadağ,o dönemde bazı Avrupa ülkelerinde ders kitaplarında okunacak kadar değer göstermektedir.Bizler ise bu değerin farkında olmadan,yıkılıp yağmalanmasına göz yummuş,bu günkü üzülecek görüntülerin azda olsa sorumlusu olmuşuzdur.1905 yılında Getrude Bell’in çektiği ve kitabımızda yayınlanan Karadağ fotoğrafları ile şu anda ki konumlarını karşılaştırdığımızda harabiyeti ve yok olmayı çok açık şekilde görmemiz mümkün olacaktır.
Ama,geç kalmış sayılmayız.Karadağ yine eski özelliğini korumakta, turizm potansiyeli bulunan, dini turizme son derece meyilli olan, Karaman’ın ekonomik ve sosyal açıdan ilerlemesine lokomotif olacak eşi bulunmaz bir hazinedir. Bu yüzden diyorum ki; “HEDEF KARADAĞ….”dedi.
Duru Sarrafiye’ye Karamanımıza kazandırdığı eşsiz eserler için teşekkür eder, bundan sonraki çalışmaları içinde başarılar ve kolaylıklar dileriz. |